VRAAG
 Wat is mitochondriaal DNA en wat is de betekenis ervan voor de fokkerij?
ANTWOORD
 Vrijwel alle genen (meer dan 99,9%) bevinden zich in de kern van iedere lichaamscel. Een kleine hoeveelheid echter (minder dan 0,1%) bevindt zich buiten de celkern, en wel in de energiefabriekjes van de cel: de zogenaamde mitochondriën. Dit mitochondriale DNA heeft een cirkelvormige structuur, is vermoedelijk betrokken bij de energievoorziening van de lichaamscellen en wordt vrijwel uitsluitend via de moeder doorgegeven aan de nakomeling.

Deze laatste twee feiten maakten dat mitochondriaal DNA in de 80-er en 90-er jaren wetenschappelijk sterk in de belangstelling stond. De gedachte daarbij was dat kenmerken die met productie / prestatie /energie te maken hebben wellicht sterker door de moeder dan de vader beïnvloed worden. Ondanks uitgebreid onderzoek heeft men een nooit een wezenlijke rol kunnen vinden en om die reden werken alle commerciële fokkerijen (rundvee, varkens, pluimvee, paarden) nog steeds met de verhouding: 50% van de genetische aanleg komt van vader en de andere 50% van moeder (zie ook andere vraag).

Mitochondriaal DNA staat nog steeds in de belangstelling maar hoofdzakelijk om een andere reden. Omdat het mitochondriale DNA zich over veel generaties heen onveranderd kan handhaven(er is weinig recombinatie) wordt het vaak ingezet bij onderzoek naar de historie van rassen en lijnen.
EVEN IETS MEER
 
Mitochondriaal wordt via de moeder doorgegeven aan de nakomeling. Mitochondriën bevinden zich in het plasma van de eicel (egg cell); het zijn de roze orgaantjes in de linker figuur. Met groen is de celkern (nucleus) aangegeven. Bij de samensmelting van eicel en spermacel (sperm cell) geeft de spermacel zijn genetisch materiaal af, de beide kernen versmelten. Verder geeft de spermacel niets af. In de rechterafbeelding valt te zien dat het nieuwe individu de (roze) mitochondriën van moeder heeft meegekregen.

 

LEES VERDER