VRAAG
 Voor een goede hengstkeuze; welke gegevens van mijn merrie heb ik dan nodig?
ANTWOORD
 Het komen tot een passende hengstenkeuze gaat ruwweg in drie stappen. Het is belangrijk om:
  1. De merrie en haar afstamming goed in beeld te brengen
  2. Een helder en ook concreet beeld te hebben van het (persoonlijke) fokdoel
  3. Weloverwogen de sterke en minder sterke punten van merrie en hengst te combineren

In dit antwoord wordt ingegaan op de eerste stap: de merrie goed in beeld brengen.
EVEN IETS MEER
De merrie goed in beeld brengen:

Informatie uit de afstamming (en familieleden)
  • Ga na wat u weet van de (groot)ouders van de merrie: verzamel objectieve informatie
     
  • Ga na wat u weet van de familieleden van de merrie: verzamel objectieve informatie
     
  • Vraag uw stamboek naar de verwachtingswaarde of afstammingsindex van uw merrie.

Realiseert u zich dat de genetische kwaliteiten van een paard nog niet erg betrouwbaar in beeld komen door alleen naar de afstamming (het papier) te kijken. Zo blijft de betrouwbaarheid van een verwachtingswaarde veelal onder de 50% . Dat is een matige betrouwbaarheid.

Informatie van de merrie zelf

Objectieve informatie die door het stamboek kan worden geleverd:


Stamboeken zoals het KWPN gebruiken bovenstaande informatiebronnen om daarmee fokwaarden te berekenen van de merrie. De grote pluspunten van fokwaarden zijn dat ze alle beschikbare informatie gebruiken om de genetische kwaliteiten van de paarden in beeld brengen.

Informatie van nakomelingen van de merrie

Hier kunnen dezelfde informatiebronnen worden genoemd als in de tabel. Nakomelingen informatie is belangrijk. Zodra nakomelingen informatie kan worden toegevoegd, zal de betrouwbaarheid van de fokwaarden van een merrie verder stijgen. Door het relatief geringe aantal nakomelingen dat een merrie kan krijgen, blijft het eindniveau van die betrouwbaarheid echter beperkt; rond 60%. Een dergelijke betrouwbaarheid is ‘behoorlijk’ te noemen maar valt niet in de klasse ‘hoog’.

Het ene kenmerk zegt soms wat over het andere

Verder bestaat nog zoiets als ‘indirecte selectie’; selectie op kenmerken zonder dat deze expliciet benoemd zijn. Enkele voorbeelden: paarden die op hoog niveau presteren zijn gezond (indirecte selectie op gezondheid) en geven blijk van een goede instelling (indirecte selectie op karakter). Springpaarden die veel snelheidswedstrijden winnen zijn voorzichtig (indirecte selectie op voorzichtigheid).

Fokkersverstand

Hierboven is al gebleken dat van merries nooit zoveel gegevens beschikbaar komen als van hengsten. Daardoor komt ook hun genetische kwaliteit nooit zo betrouwbaar in beeld. Dit gemis kan alleen worden opgevangen en ingevuld door een algemeen begrip dat “fokkersverstand” wordt genoemd.